Tomáš Havlík potrzebuje pracy i poczucia bezpieczeństwa dla młodszego brata. Nie planuje udziału w politycznym konflikcie. Fale, czesko-słowacki film Jiříego Mádla, wprowadzają go jednak do radia, którego dziennikarze docierają do ogromnej liczby słuchaczy i nie chcą oddać władzy kontroli nad każdą informacją. Akcja obejmuje lata 1967–1968: czas narastającej nadziei na reformy, a potem gwałtownego końca tej nadziei podczas inwazji na Czechosłowację.
Zatrudniony jako technik, uwikłany jak wszyscy
Tomáš trafia do redakcji spraw międzynarodowych kierowanej przez Milana Weinera. Pracują tam między innymi Věra Šťovíčková i Jiří Dienstbier. O radiowej posadzie marzył początkowo Pavel, ale to jego starszy brat poznaje zaplecze popularnych audycji. Pojawienie się politycznie niebezpiecznego nagrania sprawia, że zainteresowanie służb przestaje być odległym zagrożeniem. To, co wydarzy się w pracy, może dotknąć również rodzinę. W obsadzie tego tytułu i filmu Něco jako rodina: weekend, spadek i grupa podejrzanych gości pojawia się Stanislav Majer.
Vojtěch Vodochodský gra Tomáša, Ondřej Stupka Pavla. Stanislav Majer wciela się w Weinera, Táňa Pauhofová w Šťovíčkovą, a Vojtěch Kotek w Dienstbiera. Dziennikarze mają historyczne pierwowzory, natomiast Tomáš jest fikcyjnym technikiem inspirowanym kilkoma rzeczywistymi pracownikami rozgłośni. Film łączy więc historię instytucji z osobno skonstruowaną opowieścią o dwóch braciach.
Dlaczego właśnie radio
Praska Wiosna oznaczała próbę reformowania systemu i poszerzenia swobody publicznej debaty. Wojska Układu Warszawskiego wkroczyły do Czechosłowacji w sierpniu 1968 roku. Radio miało wówczas szczególne znaczenie: mogło szybko przekazywać wiadomości ludziom, którzy nie widzieli wydarzeń na własne oczy. Utrzymanie nadawania zależało zarówno od redaktorów, jak i od zaplecza technicznego. Zawód Tomáša nie jest zatem przypadkową dekoracją jego historii.
Mádl napisał scenariusz i wyreżyserował film, korzystając z archiwów oraz rozmów ze świadkami. Autorem zdjęć jest Martin Žiaran, muzyki Simon Goff. Produkcja z 2024 roku wykorzystuje rzeczywiste środowisko radiowców, ale prowadzi widza przez thrillerową intrygę z nagraniem, obserwacją i naciskami służb. Zamiast omawiać wyłącznie działania przywódców, pokazuje pracowników, których codzienne obowiązki nabierają politycznej wagi.
Fale są propozycją dla widzów zainteresowanych historią Europy Środkowej i dramatami rozgrywającymi się w konkretnym zawodowym otoczeniu. Podstawowy kontekst Praskiej Wiosny wystarczy, by śledzić opowieść. Jej najbardziej osobisty wymiar pozostaje prosty: Tomáš odpowiada za brata, lecz nie może już udawać, że jego praca nie ma nic wspólnego z tym, co dzieje się poza domem.
Galeria
